Ana Sayfa  Coğrafi İşaretler
|
|
COĞRAFİ İŞARETLER |
|
|
GENEL BİLGİTanıtıcı işaretlerden birisi de coğrafi işaretlerdir. Bunlar bir ürünün hangi ülke, yöre veya bölgeden kaynaklandığını tanıtmaya yarar. Coğrafi işaret, menşe adı ve mahreç işareti olarak ikiye ayrılır. Menşe adından, Fransa Şarabı ve Amasya Elması gibi belli bir yöre, bölge veya ülkede ürünün tüm üretim sürecinin gerçekleştirilmesi anlaşılır. Fransız Şarabı sadece Fransa’da üretilebilir. Bir ürün başka bir yerde üretilse dahi eğer üretim sürecinde belli bir alan, yöre veya ülkedeki üretim usulleri kullanılırsa mahreç işaretinden söz edilir. Sözgelimi, Isparta Halısı, Isparta’da belirlenen üretim usulü, özellikleri (ilmik sayısı, kullanılan iplik vs.) ile İstanbul’da da üretilebilir. Dolayısıyla usulüne uygun İstanbul’da üretilen halı için de Isparta Halısı mahreç işareti kullanılabilecektir.
Şunu da belirtelim ki, patent, faydalı model, marka ve tasarım mevzuatı esas itibariyle bir kişiye bağlanmaktadır. Oysa coğrafi işaretler bir bölge, yöre ve hatta bazen bir ülkeye bağlanmaktadır. Dolayısıyla coğrafi işaret korumasında kollektivite söz konusu iken, diğer fikri mülkiyet haklarında bireysellik esastır. Demek ki, diğer fikri mülkiyet haklarından farklı olarak coğrafi işaret ile belli bir bölge üreticileri ve dolayısıyla tüketiciler korunmaktadır. Örneğin, Amasya Elması menşe işareti ile Amasya’daki üreticiler korunur. Kayseri’de yetiştirilen elmaya oradaki üretici satışını artırmak için Amasya Elması menşe işaretini kullanırsa, bundan hem Amasya’daki üreticiler, hem de yanılan tüketici zarar görür.
Patent, faydalı model, marka ve tasarım mevzuatına benzer şekilde coğrafi işaretler bakımından da yasaya aykırı kullanımlar bakımından hukuki ve cezai yaptırımlar öngörülmüştür.
|
|
